eka-16 Tipula xehatzeko

 

HASTEKO, GALDERA (asteko galdera)

Arrautza freskoek, oskol eta guzti, ondoan jarritako gaien lurrina hartzen dutela entzun dut. Horrela, trufa zaporea duten arrautzak lortzen dira. Hori nola da posible, nola egin behar da eta, trufaz aparte (oso garestiak baitira), zein beste aukera dira gomendagarriak?
(M.Eizmendi, Tolosa)

Hasteko, arrautzaren oskola porotsua da, iragazkor edo permeablea. Beraz, molekula txikiek kuskua iragan dezakete. Hegaztiak eta lehorreko obiparoek, oro har, jaio aurretik arrautzaz kanpotik hartzen dute oxigenoa. Horregatik ez da komeni, esate baterako, arrautzak zirinez zikinduak daudenean, uretan garbitzea: gaitza barruan sar daiteke-eta; hobe da lehortzen utzi eta zuringo-gorringoak oskoletik kontu handiz ateratzea.

Bestetik, trufa edo boilurra oso aromatikoa da. Zer esan nahi du horrek? Guk usaintzen ditugun molekulak erraz lurrintzen direla eta, behar bezain txikiak badira, arrautza oskolean barrena sar daitezkeela.

Beraz, bata bestearen aldamenean jartzen baditugu, “hartu-eman” horiek erraztu egingo ditugu: arrautza eta boilurra flasko itxi berean sartuta, adibidez. Edo, grafikoago ikus dezagun, trufa oliotan murgilduta (olio hori arrautzak frijitzeko erabiliko dugu) edo uretan (arroz ederra osatuko dugu salda horrekin), edo azukretan (postreak egiteko), edo ogia egiteko irinetan, edo ozpinetan…

Zer lurrindu daitekeen? Sutan egunero prestatzen duzun guztiaz gainera, olioa, belarrak, espeziak bertan sartuta; ozpina ere bai, hasieran irakinez gero; ogia, erretzean espeziak gehituz; kontserba gehienak, metodo horrekin… zuk nahi duzuna, alegia. Eta trufarik ez baduzu, egin gauza bera ongi lehortutako onddoekin, karraspinekin, barrengorriekin, banila edo kanelarekin, etc. Kontua da saioak egin eta aukerak bilatzea. Animo!

 

ARMESTOREN ZORTZI “IRAULTZAK”

F. Armesto Oxford Unibertsitateko katedradun britainiarrak, janariaren bilakabidea eta historia orokorra ia sinonimotzat jo ondoren, zortzi “iraultza” bereizi zituen gizakiaren kondairan, elikabideei dagokiela:

a) Sukaldaritza asmatzea. Sukaldaritzak, gure ustez, ez du arrakasta izan elikagaia (objektua) aldarazi duelako, jatuna eta gizartea (subjektua) bilakarazi duelako baizik. Antropologia aldetik dezente garrantzitsuagoa omen da bestela baino.

b) Elikagaia, nutriente huts baino gehiagotzat hartzea, nutrizio eta elikadura hutsetik gastronomiarantz hurbilduz.

c) Artzaintza (Ekialde Urrunean barraskiloekin hasita): bildu ordez, produzitu egiten du gizakiak; jana kendu arren osotasuna ez da urritzen, animali taldea biderkatu egiten da.

d) Nekazaritza (eta, honekin batera, gure iritziz, betetzeke dugun arrain-hazkuntza, bide beretik): toki berean bizi daiteke aurrerantzean, denbora gehiago du gizakiak hitz egiteko eta “beharrezkoak” ez diren gauzak egiteko, jolasteko (Homo ludens).

e) Janaria, gizarte klaseak bereizteko baliabide: gizakiak eta jainkoak, nobleak eta bilauak, apaizak eta fededun xumeak, jauntxoak eta morroiak, bertakoak eta kanpotarrak…

f) Distantzia luzeko merkataritza: jana ekoizten den tokitik kilometro askotara eraman behar denean, hantxe jateko: freskotasuna mantentzea, lapurrak, etc., traba.

g) Azken 500 urteko iraultza ekologikoa. Kontinenteen arteko zubiak, globalizazioa, distantziarik eza, denetik noiznahi eskura.

h) Azken 200 urteko industrializazioa. Denentzat denetik, nahi izanez gero; elikagai industrialak, ekoizpen masiboak, prezioen jaitsiera…

 

16. ekaina 2014 by edortagirre
Categories: Sailkatu gabea | Leave a comment

Leave a Reply

Required fields are marked *


Tresna-barrara saltatu